Nước thải tinh bột sắn —
tinh bột mịn không chịu lắng.
Tinh bột và xơ mịn tạo nước đục trắng đục, lắng cực chậm, và lên men chua trong vài giờ. Keo tụ đúng cách thu hồi được tinh bột, giảm COD 50–70% trước khi vào bể sinh học.
Mùa vụ 3 tháng, thiết kế cho 12 tháng.
Nhà máy tinh bột sắn ở Tây Ninh, Kon Tum, Gia Lai chỉ chạy 3–4 tháng mỗi năm theo mùa củ. Trong mùa, nhà máy chạy hết công suất, nước thải ra liên tục và rất đậm. Ngoài mùa, hệ thống gần như nghỉ. Thiết kế bể theo công suất năm sẽ thiếu trong mùa; thiết kế theo mùa thì chi phí đầu tư cao.
- Tinh bột mịn: hạt 5–50 µm, gần như không lắng tự nhiên, tạo độ đục trắng sữa. Đây là thứ PAC + PAM xử lý tốt nhất.
- COD 3.000–10.000 mg/L: từ tinh bột hòa tan, đường, protein, và axit hữu cơ sinh ra khi lên men.
- pH 4–5: nước thải lên men nhanh, pH tụt trong vòng vài giờ. Cần điều hòa và trung hòa.
- Xơ và vỏ sắn: TSS cao, gây tắc bơm và bồi lắng bể. Cần tách cơ học trước.
- Cyanua (HCN): có trong vỏ và phần đầu củ. Ở nồng độ thấp nhưng phải kiểm tra nếu xả vào nguồn tiếp nhận.
Tách xơ trước, keo tụ sau, sinh học cuối.
Cấu hình dưới dùng cho nhà máy 300–1.500 m³/ngày trong mùa vụ. Vì thời gian chạy ngắn, nên chọn thiết bị dễ vận hành và có thể bảo trì nhanh ngoài mùa.
Vuốt ngang để xem đủ cột →
| Công đoạn | Hóa chất | Liều | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| 1. Sàng tách xơ | — | — | Sàng rung hoặc lưới quay, tách xơ > 0,5 mm |
| 2. Điều hòa | — | — | 6–12 giờ, có sục khí nhẹ để chống lên men |
| 3. Trung hòa | Vôi / NaOH | Theo pH | Nâng pH lên 6,5–7,5 |
| 4. Keo tụ | PAC 28% | 30–80 mg/L | Khuấy nhanh 1–2 phút |
| 5. Tạo bông | PAM anion | 1–4 mg/L | Bông lớn, lắng 15–25 phút |
| 6. Lắng / DAF | — | — | Thu bùn tinh bột |
| 7. Sinh học | — | — | UASB + aerotank nếu COD > 4.000 |
| 8. Đánh bóng | PAC liều thấp | 10–20 mg/L | Nếu cần tái sử dụng nước rửa |
Về mùi chua: nước thải tinh bột lên men rất nhanh, sinh axit butyric và H₂S. Sục khí nhẹ ở bể điều hòa giúp giảm mùi nhưng không giải quyết gốc. Cách tốt nhất là giảm thời gian lưu và xử lý trong ngày.
Về nước rửa tái sử dụng: sau keo tụ và lắng, nước có thể tuần hoàn cho công đoạn rửa sắn nếu độ đục dưới 20 NTU và COD dưới 200 mg/L. Tiết kiệm đáng kể nước trong mùa khô.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nước đục trắng mà lắng mãi không trong?
Đó là hạt tinh bột mịn 5–50 µm, gần như keo, lắng tự nhiên mất hàng giờ. PAC phá ổn định, PAM nối hạt thành bông lớn. Nếu vẫn đục sau 30 phút, kiểm tra pH (phải trên 6) và liều PAC (thường thiếu 20–40%).
Có cần xử lý cyanua không?
Cần kiểm tra. HCN chủ yếu ở nước rửa vỏ và đầu củ. Nếu nồng độ thấp, hệ sinh học xử lý được. Nếu cao, phải oxy hóa bằng hypoclorit ở pH 10–11 trước khi thải. Đây là chỉ tiêu QCVN 40 quy định, đừng bỏ qua.
Mùa vụ ngắn, có nên đầu tư hệ lớn?
Không nên đầu tư theo công suất năm. Chọn hệ linh hoạt: bể điều hòa đủ lớn, thiết bị keo tụ module có thể tăng ca, và hồ sinh học dự phòng. Chi phí vận hành quan trọng hơn chi phí đầu tư với nhà máy chạy 3 tháng.
Bùn tinh bột có dùng được cho chăn nuôi?
Được nếu không nhiễm kim loại nặng và được sấy hoặc ủ đúng cách. Cần kiểm tra hàm lượng nhôm tồn dư từ PAC. Nhiều nhà máy bán bùn ướt cho trại heo sau khi ủ. Giá trị không cao nhưng giảm chi phí xử lý bùn.
Ba hóa chất xử lý phần lớn trường hợp.
Anh/chị đang xử lý nước ngành tinh bột sắn?
Cho chúng tôi biết lưu lượng, pH và chỉ tiêu đang vượt. Kỹ sư trả lại phương án hóa chất, liều và chi phí ước tính cho mỗi m³.